Wiatrówki to mechaniczne urządzenia, które przekształcają przechowywaną energię potencjalną napiętej sprężyny lub sprężonego gazu na energię kinetyczną i przekazują ją na śrut. Jednakże, to nie energia kinetyczna karabinka mierzona. Mierzona jest energia przekazana na śrut. Energia śrutu jest wynikiem prędkości i wagi. Obie wartości mierzone są osobno.

Wiatrówki precyzyjne:

Precyzyjne wiatrówki, używane jedynie do strzelania tarczowego wymagają energii jedynie ( 4,5 – 7 Jouli) by rozpędzić śrut kalibru 4,5 mm do przebycia 10 metrowego odcinka. Czynnik prędkości może być niski, jednak celność śrutu musi być niesamowicie duża ( rzędu 0,1cm c-t-c (środek do środka)).

W wiatrówkach precyzyjnych, powtarzalność systemu zasilania jest podstawowym wyznacznikiem wysokiej jakości. Tak samo kwestie związane z celnością precyzyjnego strzelania takie jak działanie spustu ( i jego powtarzalność), regulacja jego naciągu oraz dopasowanie wiatrówki do anatomii strzelca. Ergonomia przeładowywania jest równie ważna. Funkcja ta powinna być jak najgładsza i jak najmniej stresująca jak to tylko możliwe. Wszystko to aby utrzymać koncentrację na najwyższym poziomie. Ładowanie śrutu powinno być łatwe. Wiatrówki CO2 oraz PCP eliminują jeden fizycznie absorbujący aspekt strzelania precyzyjnego, mianowicie naciąganie. Dzięki temu proces strzału jest jeszcze gładszy.

Waga i kaliber śrutu:

A. Kaliber: Największa liczba wiatrówek sprzedawana jest w kalibrze 4,5 mm. Jest to kaliber wybierany przez niemal wszystkich strzelców precyzyjnych i amatorskich. Kaliber 4,5 mm oferuje największą prędkość przy danej energii, a trajektoria śrutu jest najbardziej płaska. Jednakże prędkość dźwięku (330 m/s na poziomie morza w temperaturze 1 stopnia C) ustanawia praktyczną górną granicę energii z jaką śrut może być pędzony. Przekroczenie bariery dźwięku w efekcie daje głośny dźwięk, podobny do wystrzału broni palnej i bardzo często powoduje, że pocisk zaczyna dziko koziołkować. Rozpędzenie śrutu do prędkości dźwięku możliwe jest jedynie przy użyciu wiatrówek FAC powyżej 17 Jouli.

Kaliber 5 mm jest doskonałym przykładem dużych balistycznych zysków w osiągach w porównaniu z kalibrem 4,5 mm. Trajektoria śrutu 5 mm jest niemal tak samo płaska, jednak jego większa waga pozwala pozwala z tą samą prędkością przenieść 40% więcej energii. Jest to najbardziej uniwersalny jednak mało popularny kaliber.

Kaliber 5,5 mm jest większym i cięższym śrutem dlatego używany jest głównie w wiatrówkach o wysokiej energii wylotowej. Zasięg śrutu kaliber 5,5 jest mniejszy niż śrutu 5 mm a energia jest mniejsza niż większego śrutu kaliber 6,35 mm.

Kaliber 6,35 mm oddaje na celu największą energię kinetyczną z powodu maksymalnej masy śrutu.

B. Typ śrutu: Najważniejszym czynnikiem przy wyborze śrutu jest nabycie takiego, który w twojej wiatrówce osiągnie najlepszą celność! Tylko osobiste eksperymenty pozwolą odkryć najbardziej efektywny śrut dla twojej wiatrówki. Każda wiatrówka inaczej zachowuje się przy różnych typach śrutów. Celność samych śrutów może się różnić w zależności od serii dlatego mądrze jest kupić od razu większy zapas niż kupować w mniejszych ilościach.

Używając tego samego systemu zasilania, lekki śrut szybko przyspieszy i z dużą prędkością opuści lufę wiatrówki. Czas pobytu w lufie jest najkrótszy redukując w ten sposób niestałość chwytu strzelca. Również czas lotu do celu jest najkrótszy tak więc grawitacja może oddziaływać na niego tylko przez ułamek sekundy. Wynikiem jest precyzyjna, płaska trajektoria. W niektórych wiatrówkach o wysokiej energii wylotowej, lekkie śruty wystrzeliwane są z taka prędkością, że nie ma możliwości przeniesienia całej energii rozprężającego się ładunku powietrza przez.

Prędkość cięższego śrutu w tej samej wiatrówce, jest niższa niż śrutu lekkiego. A z powodu mniejszej prędkości cięższy śrut potrzebuje więcej czasu by dolecieć do celu. Daje to grawitacji więcej czasu na działanie. Zauważ, że opad śrutu jakiegokolwiek śrutu nie ma związku jego wagą. Wszystkie śruty opadają z taką samą prędkością. Znaczenie ma natomiast to jak dużo czasu grawitacja ma na oddziaływanie. Tylko dlatego, że ciężkie śruty potrzebują więcej czasu aby dolecieć do celu ich trajektoria jest bardziej zakrzywiona. Lekki śrut poruszający się tak wolno jak ciężki miałby tak samo zakrzywioną trajektorię.

Opór powietrza:

Po opuszczeniu lufy, kolejny „złodziej energii” rozpoczyna swoje działanie: opór powietrza. Opór powietrza wzrasta wraz z prędkością śrutu do sześcianu: dwa razy większa prędkość a opór wzrasta ośmiokrotnie! Oznacza to, że szybkie śruty tracą prędkość znacznie szybciej niż wolniejsze. Energia to masa razy prędkość do kwadratu. Skoro energia śrutu jest taka sama a śrut nie traci masy, to dla śrutów różnej wagi pozostaje jedynie zmiana prędkości.

Tak właściwie, lekkie śruty tracą energię tak szybko, że po 30 metrach mogą poruszać się wolniej niż śruty ciężkie. Zasada ta nie sprawdza się w strzelaniu precyzyjnym na 10 metrów, jednak staje się dość uciążliwa podczas strzelania w terenie.

Celność:

Zakładając, że wiatrówka zawsze przekazuje na śrut taką samą energię, na trajektorię lotu śrutu mają wpływ trzy czynniki:

1. Korona: Podczas ruchu w lufie, śrut nie ma innej możliwości niż poruszać się do przodu. Natychmiastowo po opuszczeniu lufy, zakończenie (korona) lufy powinna za każdym razem dawać takie samo podłoże do obrotu śrutu. Idealnie jest, gdy śrut traci kontakt z lufą całą powierzchnią natychmiast, tak aby nie trącić śrutu w jedną lub drugą stronę. Jeśli to się stanie, śrut zostanie wprawiony w drgania. Zwiększy to jego średnicę co spowoduje zwiększenie oporu powietrza. Ta zwiększona średnica spowolni śrut dużo bardziej niż śrut lecący idealnie prosto. Zachwieje to również jego precyzję.

2. Regularność: Ruch obrotowy powstrzymuje śrut przed drganiami i sprawia, że porusza się prosto w cel. Jeśli śrut zostanie wybity w najmniejszym stopniu z balansu w czasie obrotu to jego trajektoria zostanie zaburzona od razu po opuszczeniu lufy. Kierunek tego zaburzenia będzie się różnił w zależności od tego jak ułoży się środek ciężkości natychmiast po opuszczeniu lufy.

3. Wiatr: Naddźwiękowe śruty są bardziej podatne na wiatr im wolniej się poruszają. Zadziwiająco, poddźwiękowe śruty są mniej podatne na wiatr przy mniejszych prędkościach. Ta jakby mogło się wydawać anomalia spowodowana jest większą masą wolniejszego śrutu, przy założeniu, że oba zostały wystrzelone z tej samej wiatrówki. Dla jakiejkolwiek wiatrówki, śrut z większą wydajnością balistyczną będzie mniej podatny na wiatr. Generalnie śruty cięższe mają większą wydajność balistyczną niż śruty lekkie.

Powtarzalność strzałów

Wiatrówka nie oddaje takiej samej energii za każdym strzałem. Bez wystarczająco dużej powtarzalności, nawet doskonałe śruty nie będą w stanie wykonać swojego zadania.

Zwyczajne śruty mogą spokojnie przedstawiać różnice w wadze dochodzące do 5% w jednym opakowaniu. Kiedy zarówno śruty jak i karabinek losowo się różnią to raz strzelisz dokładnie tam gdzie celowałeś (nawet kilka razy) a pozostałymi strzałami kompletnie chybisz.

Każdy strzelec powinien zakupić pudełko bardzo precyzyjnych śrutów by sprawdzić do czego zdolna jest jego wiatrówka (z podpórki) i do czego zdolny jest strzelec (z ręki). Do ćwiczeń najlepiej używać śrutów średniej jakości.

Jest tak wiele czynników, które mogą wpłynąć na osiągi wiatrówki, że wybór odpowiedniego śrutu wydaje się przytłaczającym zdaniem. Indywidualne charakterystyki wiatrówki i śrutu łączą się i odgrywają główną rolę w określeniu jak dobre będzie skupienie konkretnej wiatrówki. Strzelanie z wiatrówki sprężynowej i właściwości sprężyny i prowadnicy sprężyny (gdzie występują) mogą mieć pozytywny lub negatywny wpływ na osiągi konkretnego śrutu. Dodaktowo, śruty sprzedawane są w różnych kształtach, wagach, długościach, średnicach i materiałach. Łączenie wszystkich tych czynników może sprawić, że wybór odpowiedniego śrutu będzie dość dezorientujące.

Jakie atrybuty sprawiają, że śrut jest dobrym wyborem?
Rodzaj strzelania w dużym stopniu określa atrybuty wymagane dla idealnego śrutu. Generalnie dzielimy rodzaje strzelania na dwie główne kategorie.
-Strzelanie ogólne (podwórkowe)
-Strzelanie do celów (Field Target, 10 metrów lub inny rodzaj zawodów)

Każdy rodzaj strzelania będzie miał zestaw kryteriów aby dobrać śrut, który odpowiada specyficznym wymaganiom strzelca. Jednak jeden atrybut jest zasadniczy dla każdego rodzaju strzelania. Umiejętność dobrego skupienia z twojej wiatrówki w stały i powtarzalny sposób.

Ten jeden atrybut jest najważniejszy by natychmiastowo usatysfakcjonować. Strzelec nie może osiągnąć maksymalnego potencjału swojej wiatrówki ze śrutem, który dobrze nie grupuje. Wystarczy wystrzelić kilka strzałów by określić czy twoja wiatrówka dobrze zachowuje się z danym śrutem. Jeśli twoja wiatrówka nie strzeli 5 strzałów w ciasnej grupie, to mało prawdopodobne, że zmieni się to po wystrzelaniu 100 śrutów. Najważniejszą rzeczą jest sprawdzenie różnych śrutów. Kiedy strzelec określi, która grupa śrutów najlepiej współgra z wiatówką, tak więc dalsze zacieśnienie wyboru można osiągnąć poprzez inne atrybuty śrutów, takie jak:
- Kształt Śrutu - różne kształty zaprojektowane by sprawdzać się w różnych konkurencjach strzeleckich.
- Waga Śrutu - ważne dla trajektorii i prędkości.
- Materiał Śrutu - twardość/miękkość śrutu pomaga w osiągnięciu celu.
- Energia śrutu - pozostała energia w celu (Energia Kinetyczna) ma znaczenie przy przewracaniu celów.

Ważnym jest aby pamiętać, że atrybuty ważne dla jednego rodzaju strzelania mogą nie być ważne dla innych typów strzelania, na przykład moc ma małe znaczenie jeśli strzelamy do papierowych celów. Jednakże Strzelanie Field Target może wymagać pewnej siły aby przewrócić metalowe cele.

W tym punkcie, załóżmy, że strzelec przetestował wszystkie typy śrutów i określił podtyp śrutów, które osiągają najlepsze skupienie z jego wiatrówki. Teraz czas spojrzeć na inne atrybuty śrutów i następnym krokiem jest wybór z podtypu bazowanego na konkretnej potrzebie strzelca. Teraz objaśnię 4 podstawowe kształty i ich podstawowe funkcje.

Waga śrutu jest ważna ponieważ może wpływać na trajektorję, moc uderzenia, prędkość i stabilność aerodynamiczną. Cięższe śruty mają tendencję do większej stabilności w wietrznych warunkach i lepiej zachowują energię na większym dystansie. I uderzają dużo mocniej w cel. Jednak nie znaczy to, że człowiek powinien popędzić i kupić najcięższy śrut w kalibrze. Ważne jest by zgrać wagę śrutu do twojej wiatrówki i jej poziomu mocy.

Wiatrówki sprężynowe, na przykład, znane są z tego, że pracują dużo wydajniej ze śrutami o średniej wadze. Używanie najcięższych śrutów w kalibrze w słabej lub średniej mocy wiatrówke sprężynowej może skrócić żywotność sprężyny. Na wiatrówki ze sprężyną gazową i wiatrówki mocne nie ma wpływu używanie cięższych śrutów. Wiatrówki PCP właściwie działają wydajniej z ciężkimi śrutami.